Het verschil tussen Allerzielen, Allerheiligen en Halloween
Wat is het verschil tussen Allerzielen, Allerheiligen en wat heeft Halloween daarmee te maken? Een korte beschrijving én wat deze tradities vandaag nog voor u kunnen betekenen.
Allerheiligen
Op 1 november eert de katholieke kerk de meer dan honderdduizend heiligen. Heilig word je pas wanneer de kerk dat officieel verklaart, doorgaans bij mensen die bijzonder rechtschapen leefden en soms wonderen verrichtten. Tijdens Allerheiligen staan een goed leven leiden en het einde der tijden centraal. Men draagt missen op aan heiligen en bezoekt kerkhoven. In de avond begint de voorbereiding op Allerzielen, de dag die erop volgt. Die avond noemt men Allerheiligenavond.
Allerzielen
Op 2 november gedenken we met Allerzielen onze dierbaren. Allerzielen is van oorsprong een katholiek gebruik dat in Nederland een tijdlang op de achtergrond raakte, maar de laatste jaren sterk aan populariteit wint. ’s Avonds worden begraafplaatsen feeëriek verlicht met lichtjes en vuurkorven. Dichters en muzikanten tonen hun kunsten tussen de grafmonumenten en grafzerken. Maar waar komt dit gebruik eigenlijk vandaan, en hoe verhoudt het zich tot Allerheiligen en Halloween?
Herkomst van Halloween
In Engeland verbasterde Allerheiligenavond, “All Hallows’ evening”, tot “Halloween”. De oorspronkelijk katholieke viering veranderde daar in een wereldlijk, uitbundig feest. Hoewel Halloween ooit duidelijk verbonden was met Allerheiligen en Allerzielen, is het in de loop der eeuwen los komen te staan van de religieuze oorsprong.
Geschiedenis van Allerzielen
In de tiende eeuw begon men op 2 november overleden kloosterbroeders te herdenken. Deze gedenkdag werd ingevoerd door abt Odilo van Cluny. Ongeveer tweehonderd jaar later verklaarde paus Johannes XIX deze datum tot een officiële gedenkdag voor alle gelovige zielen. Hiermee wilde men gelovigen aanzetten tot het bidden voor het zielenheil van overledenen.
Waarom was Allerzielen nodig?
Het gebruik hangt samen met het idee van het vagevuur. Volgens de katholieke leer zijn alle zielen in meer of mindere mate zondig. Na het overlijden zou de ziel eerst gelouterd worden in het vagevuur voordat zij tot God in de hemel kan opstijgen. Er was hoop op verlossing; door te bidden konden nabestaanden de duur van het vagevuur voor hun dierbaren verkorten. Men geloofde dat dit niet alleen de overledenen hielp, maar ook de eigen zonden deels kon uitwissen.
Allerzielen: de dag zelf
Traditioneel ging men met Allerzielen naar de Mis, liep men mee in processies en bad men voor de overledenen. Het branden van een kaarsje en het bezoeken van het kerkhof maakten een belangrijk deel van de dag uit. Graven werden versierd met witte bloemen, vaak chrysanten.
Eten op de begraafplaats
Vroeger werden zogeheten “zielenbroodjes” uitgedeeld. Het eten daarvan zou bijdragen aan de verlossing van zielen en was tegelijk een vorm van armenzorg. In Latijns Amerika viert men Allerzielen nog steeds uitbundig: families nemen eten en drinken mee naar het kerkhof, versieren de graven en delen maaltijden in een feestelijke sfeer.
Allerzielenverhalen
In het donker op de begraafplaats, tussen lichtjes en gebeden, ontstonden verhalen over zielen die even terugkeerden, lichtjes die de weg wezen of klokken die spontaan luidden. Men legde bosjes gekruist stro op graven om het kwade af te weren. Deze verhalen bleven bestaan tot ver in de twintigste eeuw.
Een bloemenzee
In katholieke landen veranderen begraafplaatsen rond Allerzielen in ware bloemenzeeën. Ook in Nederland nodigen begraafplaatsen steeds vaker muzikanten en dichters uit om de avond een warme, uitnodigende sfeer te geven.
Goed voor de doden zorgen
De moderne manier waarop Allerzielen in Nederland wordt gevierd, sluit aan bij een eeuwenoude traditie: goed zorgen voor onze doden. Door graven te bezoeken, lichtjes te plaatsen en herinneringen te delen, tonen we dat onze dierbaren in gedachten blijven voortleven, hoe lang geleden hun overlijden ook is.
Meer weten & inspiratie
Oriënteert u zich op een persoonlijk gedenkteken of grafmonument, of wilt u inspiratie opdoen voor een waardige manier van herdenken? Wij denken graag met u mee. Bekijk voorbeelden van grafstenen en gedenktekens.
We wensen u een mooie Allerzielen.
